آب به دو دليل عمده جايگاهي ويژه در آيين و اعتقادات بسياري از اديان دارد. نخست آنكه آب پاك كننده است و آلودگيها و ناپاكيها را تطهير ميكند و ميتواند هرگونه آثار ناپاكيهاي گذشته را از اشيا بزدايد.
آب نه تنها وسيلهاي است براي پالايش اشياء، جهت انجام مراسم مذهبي، بلكه انسان را نيز از نظر ظاهر و باطن پاكيزه نموده و آماده ميكند تا با حضور قلب به عبادت بپردازد. دوم آنكه آب مايه اصلي حيات است و گرچه قدرت ويرانگري آن كمتر از هستي بخش بودنش نيست اما بدون آن حيات غيرممكن است . همانگونه كه مورد لطف و رحمت خداونديم از نيروي بخشندگي آب نيز برخورداريم. اهميت اين مايع حياتي در مذاهب مختلف به اشكال متفاوتي جلوهگر مي شود اما اين دو ويژگي مهم است كه آنرا در زيربناي فرهنگ و اعتقادات ما جاي ميدهد
در اسلام اهميت آب در تطهير و پالايش است. مسلمانان بايد هنگام نيايش و پيش از تقرب جستن به خدا پاك و منزه باشند. در ميان حياط بعضي از مساجد حوض آب پاكيزهاي وجود دارد. اما در بيشتر مسجدها، وضوخانه در پشت ديوارها واقع شده است. فوارهها كه سمبل پاكي به شمار ميروند از ديگر چيزهايي هستند كه در مساجد يافت ميشوند. در اسلام، طهارت پيش از بجاي آوردن واجبات ديني مخصوصاً نماز، از اصول ضروري است.
سه نوع طهارت در اسلام وجود دارد: اول، غسل كه طهارت اصلي است و فرد پس از نيت كردن، تمام بدن را با آب پاكيزه ميشويد. مسلمانان بايد پس از انجام اعمال جنسي كه از نظر ديني باعث ناپاكي ميشود نيز غسل كنند. غسل همچنين پيش از نماز جمعه، دو عيد بزرگ و قبل از دست زدن به قرآن، توصيه شده است. علاوه بر آن مردگان نيز بايد پيش از دفن شدن غسل شوند. دومين نوع طهارت وضو است كه براي زدودن آلودگيهاي جزئيتر انجام ميشود و بايد پيش از هريك از پنج نوبت نيايش روزانه صورت گيرد. وضو شامل شستشوي صورت با آب پاكيزه، مسح كشيدن سر با آب و شستن دستها تا آرنج و پاها تا قوزك ميشود. اين دستور از قرآن ريشه ميگيرد. آنجا كه در سوره پنجم (مائده)، آيه هفتم و هشتم آمده: «اي كساني كه ايمان آوردهايد، هنگامي كه براي نماز بپا خواستيد صورتتان را و دستهايتان را تا آرنج بشوييد و سر و پاهايتان را تا قوزك مسح كنيد.»
و در سنت نيز با جزئيات كامل تشريح شده است، هر مسجدي نيز براي وضو گرفتن آب جاري دارد.
سومين نوع طهارت هنگامي انجام ميگيرد كه آب در دسترس نباشد در اين موارد ميتوان از شن و خاك پاكيزه استفاده كرد.
